Elk jaar worden honderden honden in Frankrijk slachtoffer van hitteberoertes, soms met fatale afloop. In tegenstelling tot ons mensen zweten honden niet via de huid — ze reguleren hun temperatuur hoofdzakelijk door hijgen en, in mindere mate, via hun voetzolen. Dit systeem is veel minder efficiënt dan menselijk zweten. Resultaat: bij warm weer raakt uw hond veel sneller oververhit dan u. Hier leest u hoe u hem kunt beschermen.
Herken de tekenen van een hitteberoerte
Een hitteberoerte (hyperthermie) is een levensbedreigende noodsituatie. De lichaamstemperatuur van de hond overschrijdt 40 °C en de regulatiemechanismen raken overbelast. De inwendige organen beginnen binnen enkele minuten te lijden. Het herkennen van de eerste tekenen kan het leven van uw metgezel redden.
- Overmatig en snel hijgen — de hond kan zichzelf niet meer afkoelen, de ademhaling versnelt op abnormale wijze.
- Helderrood of paars tandvlees — teken van extreme vaatverwijding gevolgd door circulatoire falen.
- Dik en overvloedig kwijlen — het speeksel wordt stroperig, de hond kwijlt abnormaal.
- Wankelende gang, desoriëntatie — de hersenen beginnen te lijden onder de oververhitting.
- Braken en/of diarree — vaak bloederig in ernstige gevallen.
- Lethargie, bewustzijnsverlies — kritieke fase, direct levensgevaar.
Eerste hulp: de 5 levensreddende handelingen
Als u een hitteberoerte vermoedt, telt elke minuut. Hier is de noodprocedure die door dierenartsen wordt aanbevolen.
Verplaats hem naar een koele, schaduwrijke en geventileerde plek. Als u buiten bent zonder schaduw, creëer deze dan met wat u hebt (handdoek, kledingstuk, parasol). Laat hem liggen op een koel oppervlak (tegels, nat gras).
Let op: ijskoud water of ijsblokjes veroorzaken vaatvernauwing die de afkoeling belemmert. Gebruik koel water (15-20 °C). Maak eerst de liezen, oksels, nek en voetzolen nat — dit zijn de meest effectieve koelzones.
Creëer luchtstroom over de natte hond: waaier, tijdschrift, ventilator, autoairconditioning. Verdamping is het snelste afkoelingsmechanisme. Bedek de hond niet met een natte doek — dit creëert een stoomeffect.
Laat de hond drinken als hij bij bewustzijn is, maar in kleine slokjes. Dwing hem nooit te drinken. Als hij bewusteloos of halfbewusteloos is, geef dan niets via de mond (verstikkingsgevaar). Bevochtig zijn lippen met een natte doek.
Zelfs als de toestand lijkt te verbeteren, raadpleeg onmiddellijk een dierenarts. Inwendige complicaties (nierfalen, DIS, hersenoedeem) kunnen in de uren erna optreden. Houd tijdens het vervoer de airconditioning aan en blijf de hond bevochtigen.
Zelfs bij 20 °C buitentemperatuur bereikt de temperatuur in een gesloten voertuig 40 °C in 10 minuten en 56 °C in 30 minuten. Met of zonder kierende ramen, de ventilatie is onvoldoende. Een opgesloten hond kan in minder dan 30 minuten sterven. Als u een hond in nood ziet in een voertuig, bel 112 (noodcentrale). In Nederland mag u in levensbedreigende situaties een ruit inslaan om het dier te redden.
Rassen en risicoprofielen
Niet alle honden zijn gelijk wat betreft hitte. Bepaalde lichaamsbouw en omstandigheden verhogen het risico aanzienlijk.
| Profiel | Brachycefale rassen | Standaard rassen |
|---|---|---|
| Voorbeelden | Bulldog, Mopshond, Boxer, Shih Tzu, Pekinees | Labrador, Herder, Beagle, Spaniel |
| Hittetolerantie | Zeer laag | Matig tot goed |
| Kritieke temp. | Vanaf 25 °C buiten | Boven 30 °C |
| Ademhalingscapaciteit | Verminderd (samengedrukte luchtwegen) | Normaal |
| Risico op hitteberoerte | Zeer hoog | Matig |
| Activiteit in zomer | Beperk tot 10 min bij 25 °C+ | Pas tijden aan, frequente pauzes |
Andere risicofactoren: oudere honden, zwaarlijvige honden, honden met zwarte of dikke vacht, honden met hart- of ademhalingsproblemen, honden niet gewend aan hitte.
6 preventieregels op zomerreis
De asfalttest: 5 seconden om brandwonden te voorkomen
Midden in de zomer kan asfalt 65 °C bereiken wanneer de lucht 30 °C is. De voetzolen van uw hond zijn gevoelig en kunnen ernstige tweedegraads brandwonden oplopen. De test is simpel: leg de rug van uw hand 5 seconden op de grond. Als het oncomfortabel is voor u, is het gevaarlijk voor uw hond. Kies voor gras, onverharde paden, nat zand of trottoirs in de schaduw.
Bereid uw zomer voor met onze gids voor zomervakantie met uw hond. Raadpleeg de lijst van stranden die honden accepteren en houd onze eerste hulp gids bij de hand om snel te reageren in noodsituaties.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke temperatuur loopt een hond risico op een hitteberoerte?
Er is geen universele drempelwaarde. Voor een gezonde hond wordt het risico significant boven 28-30 °C met fysieke activiteit. Voor brachycefale rassen (Bulldog, Mopshond), zwaarlijvige of oudere honden begint het gevaar vanaf 25 °C. Luchtvochtigheid verergert het risico aanzienlijk: bij 30 °C met 80% luchtvochtigheid wordt hijgen ineffectief en kan een hitteberoerte zelfs in rust optreden.
Kan asfalt echt de voetzolen van mijn hond verbranden?
Ja, dit is een zeer reëel risico. Wanneer de lucht 30 °C is, bereikt zwart asfalt 57 tot 65 °C. Bij deze temperatuur ontstaan tweedegraads brandwonden in 60 seconden contact. Symptomen: plotselinge kreupelheid, rode voetzolen, blaren, de hond weigert te lopen. Laat uw hond op gras lopen of test de grond met de rug van uw hand (5 seconden). Beschermende schoentjes bestaan voor onvermijdelijke oppervlakken.
Is een ventilator voldoende om mijn hond af te koelen?
Een ventilator alleen is weinig effectief omdat honden niet via de huid zweten. Daarentegen is een ventilator gecombineerd met een natte hond zeer effectief: de lucht versnelt de verdamping van water op de vacht, wat de temperatuur doet dalen. Maak uw hond nat (borst, poten, buik) en plaats hem dan voor de ventilator. Koelmatten met gel zijn een goede aanvulling: de hond gaat erop liggen en de gel absorbeert zijn lichaamswarmte.
Kan ik mijn hond een opblaasbaar zwembad aanbieden om af te koelen?
Uitstekend idee! Een klein opblaasbaar of hard zwembad (type kinderzwembad) is een van de beste zomerinvesteringen voor uw hond. Vul het met koel water (niet ijskoud) en laat uw hond er vrijelijk in gaan. De meeste honden houden van pootjebaden. Ververs het water dagelijks om bacteriën te voorkomen. Plaats het zwembad in de schaduw en op een stabiele ondergrond. Voor terughoudende honden, begin met een laagje water en drijvende lekkernijen om ze te motiveren.
Deze gids is bedoeld ter informatie en vervangt geen veterinair advies. Bij een hitteberoerte, raadpleeg onmiddellijk een dierenarts, zelfs als de toestand van uw hond lijkt te verbeteren.
